top of page

【活動側記】天外天與梅屋敷帶著歷史,款款而來(二月場)

2022年8月9日
讀畢需時 3 分鐘

日期:2022年2月20日(日)

講題:天外天與梅屋敷帶著歷史,款款而來

主講:鄧慧恩|清華大學臺灣文學研究所兼任助理教授





在推動轉型正義的過程中,年輕族群鮮少把「不當黨產」視為其中重要的一環,成因也許是對於歷史的漠視,又或是對於主題的不了解,在這樣的困境下,鄧教授及團隊伙伴們嘗試以文資、文史的方向切入,建立民眾與不當黨產的連結。


天外天|起於反抗,止於愛國的歐式劇場


原坐落於後站的天外天劇場,為當時台灣首富之子──吳子瑜抗衡日人於前站、市區密集的規劃、開發,而在後站改建自家劇場,以挽回南台中的繁榮。竣工後,時人稱其華麗的程度媲美東京寶塚,其屋頂的桁架跨距更為全台之冠,是2個台灣博物館的圓頂!而當代的我們除可從透視圖窺其規模外,也可由照片見其對細節的講究,例如:男廁隔間以圓弧狀的工法建造。而吳子瑜反抗的意志,也可見於戰末美軍空襲時,違抗日本政府宣達的將建物漆成防空色的指示,吳卻將其天外天的屋頂漆成紅色,成為當時最醒目的標的物。


戰後,吳子瑜為修繕位於台北的梅屋敷將天外天劇場售出,幾經轉手後曾做為停車場、鴿舍、冷凍廠用,並於2021年由所有權人拆除。


梅屋敷 | 歷史的斷痕──從高級日料亭到不倫不類的紀念館


1896年,藤井なみ帶著女兒藤井登美惠渡海來台,先於現今的館前路開了吾妻料理店,後於台北車站附近開設了梅屋敷,因設有廣闊的日式庭園,而成為達官顯要集會、舉辦園遊會的場域,如1908年,辜顯榮為感謝天皇授勳在此舉辦園遊會。此外,梅屋敷的藝妓也被稱為台灣第一絕,紀錄片《臺灣紹介活動寫眞》中更特別取景。


戰後,梅屋敷亦受空襲影響,多處需重新修繕,且因曾接待孫文而獲贈墨寶,國民黨因此規劃做為國父史蹟紀念館,但國民黨稱其沒有錢修繕,在邱逢甲牽線下,由曾於上海與孫文互動的吳子瑜擔起承租、修復梅屋敷的責任。原粗估50萬元,後面臨物價飛漲等原因,總共耗去兩百多萬元。


梅屋敷修繕完畢後分成「黨員休息室」、「國父史蹟紀念館」、「新生活賓館」三個部分。1947年二二八事件爆發,3月11日中央政府派遣慰問團來台,抵台後卻一路遭憲兵監控,當晚下榻於新生活賓館。3月12日一早,台灣警備司令柯遠芬前來宣告3月20日前可以武力鎮壓。代表團便被迫返回中國,就在慰問團一行人離開賓館上車時,柯遠芬下令憲兵舉槍對準慰問團,送其離去。隨行記者的撰文中,可見當時吳子瑜於屋內恐懼、害怕之情。


不當黨產 | 從房子「使用權」到所屬基地的「所有權」,從所有權到6.5億的「補償金」


梅屋敷是日產,因此國民黨以國庫預算「轉帳撥用」,按照當時規定,機關轉帳撥用的房屋只有「使用權」,所有權仍為政府所有,但國民黨繼續無償使用屬於國家的財產,並在後續取得房屋所有權。1954年更向臺灣省政府要求將所屬基地一同轉帳,如此一來便順理成章取得土地產權。


國民黨免費取得公有地,若之後政府需徵用這塊土地,要另外付費買回來,梅屋敷不是單一個案,卻是所費不貲的一例。1978年、1995年被台北市政府徵收作為逸仙公園之用,國民黨還獲得徵收補償金6.5億元。


被切割的民族記憶 | 喪失對於土地的重視


天外天劇院於2021年2月被拆除,而紀念館本體於2007年被指定為台北市歷史建築,相鄰庭園成為「逸仙公園」。但史蹟館旁的解說牌,不僅未對梅屋敷有基本的介紹,連吳子瑜的貢獻隻字未提,其內陳盡皆為孫文相關之文物。這樣的呈現方式,不僅是切割,甚或試圖掩蓋屬於台灣的歷史,類似的手法更讓台灣人逐漸喪失對於土地的重視。


講座尾聲,鄧教授邀請大家一同來逸仙公園走走,留意整體空間與文物的錯置,也感受6.5億補償金的價值。


側記:明諺/2022自由路上藝術節 議題行銷組志工

攝影:意淳/2022自由路上藝術節 攝影紀錄組志工



408 則留言


nelson bury
nelson bury
7 小時前

https://mmlive.fan/ Đang lướt mạng thấy có người nhắc đến trang này nên mình mở thử xem giao diện thế nào. Ban đầu cũng chỉ định xem nhanh, không ngồi đọc hết nội dung. Thấy cách làm khá “LEAN”, menu vừa đủ dùng, các khu vực chính được chia riêng nên không mất thời gian đoán chỗ nào dẫn tới đâu. Phần giấy phép pháp lý cũng được đặt ở vị trí khá dễ nhận ra, muốn xem thông tin thì tìm tương đối nhanh. Lướt một vòng thấy trang không bị quá nhiều chữ hay chi tiết dư thừa, bố cục nhìn khá thoáng và dễ theo dõi.

按讚

Hihi Haha
9 小時前

Trong quá trình đọc các thảo luận, mình có để ý thấy QH88 được nhắc qua nên thử vào xem cho biết. Mình chỉ xem nhanh tổng thể chứ chưa tìm hiểu sâu, nhưng cảm giác ban đầu là cách trình bày khá thoáng, bố cục rõ ràng, nhìn vào không bị rối mắt.

按讚

Co Tam
Co Tam
17 小時前

EE88 vô tình lọt vào mắt mình lúc đang xem một video về các công cụ hỗ trợ học tập rồi đọc phần thông tin bên dưới. Có đường dẫn liên quan nên mình tiện tay mở thử để xem bên trong trình bày ra sao. Mình không ngồi nghiên cứu chức năng, chủ yếu kéo xuống một vòng và xem cách sắp xếp nội dung. Giao diện khá thoáng, những phần quan trọng được đặt ở vị trí dễ thấy, các khối thông tin cũng có khoảng cách hợp lý. Mình thử lướt trên điện thoại một lúc rồi đóng lại, cảm giác ban đầu khá dễ chịu và không bị rối.

按讚

Lukas Kim
Lukas Kim
19 小時前

Trong thời gian xem thử QH88 trên điện thoại, mình chú ý đến việc di chuyển giữa các phần của trang. Tốc độ chuyển đổi nhìn chung khá ổn, đồng thời nội dung không bị chen chúc quá nhiều trên cùng một màn hình. Các chuyên mục được bố trí tương đối rõ nên mình dễ xác định khu vực muốn xem. Cảm nhận ban đầu là khá gọn.


按讚

nguyen2heba7
19 小時前

QH88 được mình bắt gặp khá ngẫu nhiên lúc đang đọc một bài chia sẻ kinh nghiệm gửi đồ đi nước ngoài. Có một đoạn nhắc đến tên này kèm đường dẫn nên mình mở sang tab mới để xem thử, hoàn toàn không phải chủ động tìm từ trước. Mình chủ yếu lướt qua giao diện và xem các mục được bố trí thế nào. Phần nội dung được chia thành từng khu vực khá rõ, tiêu đề dễ nhận biết, muốn tìm sang mục khác cũng không phải bấm quá nhiều bước. Mình chỉ xem vài phút rồi đóng tab, nhưng cách trình bày khá dễ làm quen.

按讚
bottom of page