top of page

【活動側記】天外天與梅屋敷帶著歷史,款款而來(二月場)

  • 2022年8月9日
  • 讀畢需時 3 分鐘

日期:2022年2月20日(日)

講題:天外天與梅屋敷帶著歷史,款款而來

主講:鄧慧恩|清華大學臺灣文學研究所兼任助理教授





在推動轉型正義的過程中,年輕族群鮮少把「不當黨產」視為其中重要的一環,成因也許是對於歷史的漠視,又或是對於主題的不了解,在這樣的困境下,鄧教授及團隊伙伴們嘗試以文資、文史的方向切入,建立民眾與不當黨產的連結。


天外天|起於反抗,止於愛國的歐式劇場


原坐落於後站的天外天劇場,為當時台灣首富之子──吳子瑜抗衡日人於前站、市區密集的規劃、開發,而在後站改建自家劇場,以挽回南台中的繁榮。竣工後,時人稱其華麗的程度媲美東京寶塚,其屋頂的桁架跨距更為全台之冠,是2個台灣博物館的圓頂!而當代的我們除可從透視圖窺其規模外,也可由照片見其對細節的講究,例如:男廁隔間以圓弧狀的工法建造。而吳子瑜反抗的意志,也可見於戰末美軍空襲時,違抗日本政府宣達的將建物漆成防空色的指示,吳卻將其天外天的屋頂漆成紅色,成為當時最醒目的標的物。


戰後,吳子瑜為修繕位於台北的梅屋敷將天外天劇場售出,幾經轉手後曾做為停車場、鴿舍、冷凍廠用,並於2021年由所有權人拆除。


梅屋敷 | 歷史的斷痕──從高級日料亭到不倫不類的紀念館


1896年,藤井なみ帶著女兒藤井登美惠渡海來台,先於現今的館前路開了吾妻料理店,後於台北車站附近開設了梅屋敷,因設有廣闊的日式庭園,而成為達官顯要集會、舉辦園遊會的場域,如1908年,辜顯榮為感謝天皇授勳在此舉辦園遊會。此外,梅屋敷的藝妓也被稱為台灣第一絕,紀錄片《臺灣紹介活動寫眞》中更特別取景。


戰後,梅屋敷亦受空襲影響,多處需重新修繕,且因曾接待孫文而獲贈墨寶,國民黨因此規劃做為國父史蹟紀念館,但國民黨稱其沒有錢修繕,在邱逢甲牽線下,由曾於上海與孫文互動的吳子瑜擔起承租、修復梅屋敷的責任。原粗估50萬元,後面臨物價飛漲等原因,總共耗去兩百多萬元。


梅屋敷修繕完畢後分成「黨員休息室」、「國父史蹟紀念館」、「新生活賓館」三個部分。1947年二二八事件爆發,3月11日中央政府派遣慰問團來台,抵台後卻一路遭憲兵監控,當晚下榻於新生活賓館。3月12日一早,台灣警備司令柯遠芬前來宣告3月20日前可以武力鎮壓。代表團便被迫返回中國,就在慰問團一行人離開賓館上車時,柯遠芬下令憲兵舉槍對準慰問團,送其離去。隨行記者的撰文中,可見當時吳子瑜於屋內恐懼、害怕之情。


不當黨產 | 從房子「使用權」到所屬基地的「所有權」,從所有權到6.5億的「補償金」


梅屋敷是日產,因此國民黨以國庫預算「轉帳撥用」,按照當時規定,機關轉帳撥用的房屋只有「使用權」,所有權仍為政府所有,但國民黨繼續無償使用屬於國家的財產,並在後續取得房屋所有權。1954年更向臺灣省政府要求將所屬基地一同轉帳,如此一來便順理成章取得土地產權。


國民黨免費取得公有地,若之後政府需徵用這塊土地,要另外付費買回來,梅屋敷不是單一個案,卻是所費不貲的一例。1978年、1995年被台北市政府徵收作為逸仙公園之用,國民黨還獲得徵收補償金6.5億元。


被切割的民族記憶 | 喪失對於土地的重視


天外天劇院於2021年2月被拆除,而紀念館本體於2007年被指定為台北市歷史建築,相鄰庭園成為「逸仙公園」。但史蹟館旁的解說牌,不僅未對梅屋敷有基本的介紹,連吳子瑜的貢獻隻字未提,其內陳盡皆為孫文相關之文物。這樣的呈現方式,不僅是切割,甚或試圖掩蓋屬於台灣的歷史,類似的手法更讓台灣人逐漸喪失對於土地的重視。


講座尾聲,鄧教授邀請大家一同來逸仙公園走走,留意整體空間與文物的錯置,也感受6.5億補償金的價值。


側記:明諺/2022自由路上藝術節 議題行銷組志工

攝影:意淳/2022自由路上藝術節 攝影紀錄組志工



293 則留言


Lang Hoàng
9 小時前

Trong quá trình đọc các thảo luận, mình có để ý thấy S666 được nhắc qua nên thử vào xem cho biết. Mình chỉ xem nhanh tổng thể chứ chưa tìm hiểu sâu, nhưng cảm giác ban đầu là cách trình bày khá thoáng, bố cục rõ ràng, nhìn vào không bị rối mắt.

按讚

La La
La La
17 小時前

Tôi thường ưu tiên những bài giới thiệu nền tảng giải trí được viết ngắn gọn, rõ ràng để có thể đọc nhanh trên điện thoại mà vẫn nắm đủ thông tin chính. Phần nhắc đến ao88.nl được đặt ở giữa bài nên mạch nội dung khá tự nhiên, không tạo cảm giác quảng bá quá sớm. Bài viết giới thiệu nền tảng theo hướng dễ hiểu, thao tác ổn định, cùng nhiều danh mục quen thuộc để người đọc dễ hình dung. Cách trình bày tập trung vào trải nghiệm tổng thể, diễn đạt vừa phải, đủ thông tin nhưng không quá dài dòng, giúp người xem cảm thấy thoải mái khi theo dõi.

已編輯
按讚

Bé Chị
1 天前

Mình có thử truy cập vào trang này sau khi thấy WW88 được nhắc đến ở một số nơi trên mạng, mục đích chủ yếu là xem cách họ thiết kế giao diện và sắp xếp nội dung. Do chỉ xem lướt nhanh nên chưa tìm hiểu sâu, nhưng có thể thấy bố cục khá hợp lý, tổng thể không bị rối mắt. Các phần thông tin hiển thị rõ ràng, được sắp xếp khoa học nên khá dễ theo dõi. Khi mở trên điện thoại, trang vẫn hoạt động ổn định và thao tác tương đối mượt. Nhìn chung mang lại cảm giác đơn giản và dễ dùng.

按讚

vninh vninh
vninh vninh
2 天前

Sau khi thấy một vài người chia sẻ, mình cũng vào MM99 xem qua để tham khảo cách họ làm giao diện và phân chia chuyên mục. Cảm nhận ban đầu là trang web trình bày rất mạch lạc, bố cục cân đối và chia khu vực rõ ràng nên nhìn rất thoáng mắt. Thanh điều hướng cũng được làm trực quan, hiển thị đủ danh mục nên việc thao tác hay chuyển đổi giữa các phần nội dung cực kỳ nhanh chóng và thuận tiện.

按讚

randa delemos
2 天前

Khi tìm hiểu S8, mình để ý rằng hệ thống không chỉ có một kiểu nội dung duy nhất mà được phát triển theo nhiều hướng khác nhau về cách thể hiện. Có nội dung tập trung vào số liệu, có nội dung tập trung vào hoạt động trong trò chơi. Mình thấy sự khác biệt này tạo nên cấu trúc khá đa tầng. Theo mình, sự phân chia này giúp tổng thể nội dung trở nên phong phú hơn, đồng thời tạo cảm giác có chiều sâu và dễ lựa chọn theo nhu cầu theo dõi của từng người dùng.

按讚
bottom of page